Een vraag? Een suggestie?
Tel.: 015 78 7600
e-mail
Vul het formulier in

Interesse?

Wenst u meer nieuws, wetgeving en praktische informatie over elektriciteit?



Vanaf nieuwjaar is een ‘redder in nood’ verplicht in elke Vlaamse woning

Nieuws - 12/12/2019
-
Auteur(s): 
Kapt. Stefaan Onraedt


(foto: Netwerk Brandweer)

“Netwerk Brandweer”, de koepel van alle Vlaamse brandweerkorpsen, sensibiliseert al veel langer dan vandaag consumenten om hun woning te voorzien van rookmelders. Maar vanaf 1 januari is het ook wettelijk verplicht. Brandweerkapitein Stefaan Onraedt vindt dat preventieadviseurs ook hun medewerkers wat meer mogen sensibiliseren over de brandveiligheid in hun privé-omgeving.

 

Wellicht herkent u bovenstaande foto van één van de recente campagnes. Telkens wanneer we les geven over brandveiligheid thuis en de deelnemers de vraag stellen wie een rookmelder heeft opgehangen in huis, merken we dat nog steeds meer dan 35% van hen geen rookmelder in huis heeft. Nog eens 5% heeft er één in huis, maar die is door omstandigheden nog niet opgehangen en ligt in de lade te wachten om opgehangen te worden. De redenen daarvoor zijn uiteraard van allerlei aard. Opvallend is dat zelfs veel preventieadviseurs vandaag nog steeds geen rookmelder in huis hebben.

Proficiat voor de meer dan 60% die dus wél een rookmelder in huis hebben.  Vaak geven we in zo’n cursus een tip mee: “Als je niet meer weet wat te geven bij een verjaardag of bij de feestdagen, geef dan toch een rookmelder als cadeau aan je partner.”  Tijdens één van de lessen repliceerde een dame daarop: “Als mijne man dat geeft als cadeau, dan gooi ik het terug naar hem, dat is toch geen cadeau voor een dame.” De dame was meer dan 25 jaar getrouwd. Ik antwoordde haar: “Als je dat cadeau krijgt van je man na 25 jaar huwelijk, dan mag je er van op aan dat hij je heel graag ziet en dat hij wil dat je blijft leven.” Ja, want daar gaat het over. Alleen al in de laatste vijf jaar (2019 inbegrepen) staat de teller op 290 dodelijke slachtoffers bij huisbranden.

Dodelijke slachtoffers bij woningbranden in België

Woningbranden komt vaker voor dan we wel denken. Jaarlijks zijn er in België ongeveer 20.000 branden. Elke woningbrand is een kans op een dodelijk slachtoffer. Preventief handelen is dus zeker aangewezen. Ondanks deze verontrustende cijfers zijn we als preventieadviseur opvallend weinig bezig met brandpreventie thuis. Zo denkt één op drie Belgen nooit aan brandveiligheid, vindt één op tien een rookmelder niet belangrijk, en heeft 85 % niet nagedacht over een vluchtplan.

Er is een sterk vermoeden dat België zo slecht scoort door een tekort aan rookmelders in woningen. Daarom is het van cruciaal belang dat iedereen - en meer specifiek de preventieadviseurs - zich beter bewust worden van de gevaren van brand en hun werknemers aanbevelen om hun woningen te voorzien van rookmelders.

(Opmaak beeld: Kapt. Stefaan Onraedt)
Regionale regelgeving

Vlaanderen. Het Decreet van 10 maart 2017 stipuleert in art. 3: "Een woning moet uitgerust zijn met één of meer rookmelders geplaatst op de wijze bepaald door de Vlaamse Regering, of moet beschikken over een branddetectiesysteem dat gekeurd en gecertificeerd is door een daartoe erkend organisme." Dit decreet treedt in werking vanaf 1 januari 2020. Of je nu huurt of bezit, elke wooneenheid, dient na nieuwjaar voorzien te zijn van een rookmelder. Wettelijk gezien is dus slechts één rookmelder voldoende, maar Netwerk Vlaanderen sensibiliseert om één rookmelder te voorzien per bouwlaag. In Vlaanderen zijn er geen technische vereisten, bijvoorbeeld over een verplichte ingebouwde batterij die minstens vijf jaar meegaat.
Deze verplichting is er dus gekomen om het aantal doden door woningbranden in Vlaanderen drastisch naar beneden te krijgen.

Brussel. Hier is het verplicht om rookmelders te voorzien bij verhuur. Je moet een melder installeren per slaapkamer en in elke ruimte tussen slaapkamer en uitgang. De melder moet een ingebouwde batterij hebben die minstens vijf jaar meegaat.

Wallonië. Hier is iedereen reeds verplicht om rookmelders te voorzien, ongeacht of men huurt of eigenaar is. Voor bouwlagen kleiner dan 80 m² moet je één rookmelder voorzien, voor grotere bouwlagen twee rookmelders. De melder moet een ingebouwde batterij hebben die minstens vijf jaar meegaat.
 

Redder in nood

Heel veel huiseigenaars zijn zich er niet van bewust dat een brand ook bij hen thuis kan uitbreken, met mogelijk een fatale afloop. Rookmelders redden levens, en Netwerk Brandweer wil iedereen stimuleren om rookmelders zoveel mogelijk op te hangen. Vooral ‘s nachts kunnen rookmelders van levensbelang zijn. “Wanneer er ‘s nachts brand uitbreekt, dan ruik je die niet en word je er niet wakker van. Dankzij een rookmelder word je bij brand gewekt en kan je veilig evacueren." 

Registreer je rookmelder. Dit kan online, via de website hangrookmelders.be. Op die manier kan de brandweer een globaal beeld krijgen van het aantal rookmelders die geïnstalleerd zijn.

Er zijn veel verschillende soorten rookmelders. De meest voorkomende rookmelder voor thuisgebruik is de optische rookmelder, ook wel ‘foto-elektrisch’ genoemd.  Rookmelders die in België verkocht worden moeten altijd voldoen aan de norm NBN EN 14604  en het CE-label dragen.

Heel belangrijk is de levensduur van de rookmelder: die is afhankelijk van het type batterij dat gebruikt wordt. De goedkoopste rookmelders hebben een 9V-batterij die je jaarlijks moet vervangen. De betere rookmelders, die Netwerk Brandweer ook aanbeveelt, zijn de rookmelders die een lithiumbatterij hebben ingebouwd. Deze rookmelders gaan tien jaar mee.

Op de markt zijn er ook draadloos koppelbare optische rookmelders. Deze geven aan elkaar een signaal door als er eentje rook detecteert. Als één rookmelder afgaat, gaan dus alle andere gekoppelde rookmelders mee in alarm.

Je hebt verder ook de mogelijkheid om bepaalde types (al dan niet gekoppelde) rookmelders te verbinden met een Wifi-netwerk en een smartphone-app. Zo kan je meldingen ontvangen op je smartphone als zo’n rookmelder in alarm gaat.

 

 

Waar rookmelders plaatsen?
  • De algemene regel is om rookmelders te plaatsen aan het plafond. Rook stijgt, dus je wordt het snelst gewaarschuwd als de rookmelder aan het plafond hangt.
  • Vermijd om rookmelders aan de muur te hangen.
  • Vermijd plekken met veel tocht of vlak bij een raam. Dat kan de rook namelijk lokaal verdringen en vermijden dat de rookmelder alarm geeft.
  • Als je een melder in de nok van een puntdak moet plaatsen, doe dat dan 40 cm onder de nok. Warme opgestapelde lucht in de nok kan namelijk verhinderen dat rook meteen helemaal tot bovenin het dak stijgt.
  • Hang de melders steeds zo’n 30 cm van muren verwijderd.
  • Je kan nooit te veel rookmelders hangen; voorzie ze overal op die locaties waarbij het risico op brand het grootst is.

Hoe rookmelders plaatsen?

- Rookmelders bestaan altijd uit een bodemplaat en de melder zelf. Ze worden standaard geleverd met twee pluggen en schroefjes. De standaard installatiemethode bestaat er dus in om twee gaatjes in het plafond te boren om de bodemplaat vast te schroeven. Vervolgens kan je de rookmelder zelf op de bodemplaat vastdraaien.

- Er bestaat ook een eenvoudig alternatief in de vorm van magnetische montagesets. Zo'n set bestaat uit twee plaatjes voorzien van stevige dubbelzijdige tape. Het ene plaatje kleef je op het plafond, het andere op de bodemplaat van de rookmelder. Zo blijft de rookmelder dankzij de twee magnetische plaatjes aan het plafond hangen. Dit vergt minder dan een minuutje werk.

- Nog eenvoudiger is sterke dubbelzijdige kleeftape. Je verwijdert de beschermfolie en plakt deze tape tegen het plafond. Vervolgens verwijder je de beschermfolie aan de onderkant van de dubbelzijdige kleeftape en kleef je de volledige rookmelder tegen het plafond. Deze worden tegenwoordig meegeleverd met je rookmelder.

 
Onderhoud en testen van de rookmelder
 

De optische rookmelders werken met een lichtgevoelige cel. Wanneer in de meetkamer dit licht wordt verstoord, gaat het alarm af.
Ook door stof en waterdamp kan deze lichtcel verstoord worden en een vals alarm genereren. Daarom plaats bij voorkeur geen rookmelder in je badkamer.
Maak de rookmelder daarom regelmatig stofvrij met een licht vochtig doekje of de stofzuiger.
Test uw rookmelder op maandelijkse basis, bijvoorbeeld op de eerste kalenderdag van elke nieuwe maand. Of combineer de test systematisch met het opnemen van je meterstanden van water, gas-en elektriciteit.

 
Wat als je een rookmelder hoort?

Bij een alarm, ga onmiddellijk op zoek naar de oorzaak. Een rookmelder wordt niet zomaar geactiveerd. Ga na of er rook aanwezig is in de nabijheid van de melder. Is dit niet het geval dan heb je waarschijnlijk een vals alarm, veroorzaakt door waterdamp of door stofophoping in de rookmelder. Schakel dan het alarm af en gebruik een stofzuiger om de rookmelder weer proper te maken.

In het andere geval, als je vuur ziet en je kan na één bluspoging de brand niet onder controle krijgen, evacueer naar buiten volgens je vluchtplan en bel zo vlug mogelijk de 112.

 


Meer op senTRAL.be

Branddetectie en rookmelders op de werkvloer: wat moet je als preventieadviseur weten?